De voor- en nadelen van co-wonen of woningdelen

De voor- en nadelen van co-wonen of woningdelen

Niet iedereen die aangetrokken wordt door het idee van gemeenschappelijk wonen heeft immers eenzelfde beeld van hoe dat in de praktijk zou moeten werken...

Met verschillende gezinnen een woning delen, is dat een goed idee of niet? Steeds meer mensen zijn geïnteresseerd in vormen van gemeenschappelijk wonen, ook wel bekend als co-wonen, co-housing of woningdelen. Vaak spelen financiële overwegingen daarbij een rol. Eén woning delen of een groot gebouw opdelen in verschillende woonunits kan inderdaad goedkoper zijn dan een individueel huis of appartement aankopen. Maar ook het sociale en solidaire aspect van gemeenschappelijk wonen overtuigt veel woningzoekenden. Co-wonen kan dus voordelen bieden, al zijn er ook valkuilen aan verbonden.

Er bestaan tientallen verschillende manieren om te co-wonen, en gelukkig maar. Niet iedereen die aangetrokken wordt door het idee van gemeenschappelijk wonen heeft immers eenzelfde beeld van hoe dat in de praktijk zou moeten werken.

Om te kunnen spreken van co-wonen moet er wel een gemeenschappelijk project zijn. Gemeenschappelijk wonen heeft als doel het creëren van, het woord zegt het zelf al, een gemeenschap. Dat wat ouderwets klinkende woord betekent eenvoudigweg dat de verschillende personen of gezinnen in het gebouw of gebouwencomplex meer met mekaar delen dan enkel het feit dat ze buren zijn.

Er moet dus minstens één gemeenschappelijke ruimte aanwezig zijn. Meestal zullen er ook gemeenschappelijke activiteiten georganiseerd worden.

De bewoners van een dergelijk project hebben altijd hun eigen privéruimte maar ze beheren het gebouw of de ruimte waar hun woning deel van uitmaakt gezamenlijk. Afhankelijk van het soort project dat gekozen wordt, zullen de verschillende bewoners een deel van hun zelfstandigheid opgeven om bepaalde zaken gemeenschappelijk te kunnen doen. Dat kan gaan van het onderhouden van een gemeenschappelijke tuin tot echt samen leven (koken, eten, spelen, werken…).

Hoewel de verschillende vormen van co-wonen, co-housing, woondelen en gemeenschappelijk wonen niet altijd zo duidelijk te onderscheiden zijn bestaan er toch definities die de verschillen aangeven:

Co-wonen: Verschillende gezinnen delen een bergplaats, wasplaats of tuin.

Co-housing: Verschillende gezinnen delen minstens een keuken of eetzaal.

Kangoeroewonen of zorgwonen: Verschillende gezinnen leven onder één dak en helpen voor mekaar te zorgen (ouders en grootouders bijvoorbeeld).

Leefgemeenschap en woongroep: De hele woning of het hele gebouw worden door iedereen gedeeld met uitzondering van de slaapkamers. Bij een leefgemeenschap wordt ook echt in samenspraak geleefd (commune, klooster…).

Samen wonen en leven?

Het idee dat door co-wonen nieuwe gemeenschappen zouden kunnen ontstaan is afkomstig uit het Denemarken van de jaren '60. Het concept verspreidde zich langzaam naar de rest van de wereld en sinds de jaren '80 zien we ook in West-Europa een toename in het aantal projecten voor gemeenschappelijk wonen.

Sinds het begin van het nieuwe millennium kent het fenomeen echt een snelgroeiend succes. Een aantal factoren spelen daarbij waarschijnlijk een rol. De opkomst van het internet maakte het gemakkelijker om mensen met eenzelfde idee rond één project te verzamelen en de opkomst van de zogenaamde sharing economy heeft veel mensen doen beseffen dat groepsaankopen en het delen van eigendommen economisch verstandiger zijn dan alles individueel aan te kopen. Bovendien lijken millennials co-wonen ook te zien als een goede remedie tegen eenzaamheid in onze individualistische maatschappij.

Kenmerken van een co-wonen gemeenschap

Dé typische co-wonen gemeenschap bestaat niet. Vaak krijgt zo'n gemeenschap z'n vorm deels in functie van het gebouw of de gebouwen die gedeeld zullen worden. Groepen in een co-wonen gemeenschap proberen meestal bij de start afspraken te maken voor een goed evenwicht tussen zelfstandigheid en privacy enerzijds en sociale contacten en gemeenschappelijke taken/activiteiten anderzijds.

Iedereen heeft wat dat betreft natuurlijk z'n eigen voorkeuren, en dus is het belangrijk een goede selectie te maken bij het samenstellen van de groep die een project wilt opstarten.

Co-wonen of co-housing?

Veel co-wonen gemeenschappen bestaan uit individuele woningen (appartementen, studio's, lofts) georganiseerd rondom of aan de rand van een gemeenschappelijk terrein (een tuin, een koer of een zaal bijvoorbeeld) of in een groot gebouw dat voorheen geen woonfunctie had. Vaak zal er ook één unit als 'gemeenschapshuis' worden ingericht waarin bepaalde functies kunnen gedeeld worden, zoals een keuken, lounge, bibliotheek, kinderspeelhoek.

Co-housing is in ons land vooral populair in stedelijke omgevingen. De typische grote herenhuizen in veel Belgische steden zijn niet meer aangepast aan de kleinere gezinnen van tegenwoordig. Tegelijk kunnen ze soms ook moeilijk opgedeeld worden in volledig zelfstandige appartementen. Ze vormen daardoor een interessante locatie voor projecten waarbij gezinnen een deel van hun woning willen delen.

Bij grotere co-wonen gemeenschappen worden soms ook andere faciliteiten gedeeld, zoals een zwembad, sportterrein of fitnesszaal. Afhankelijk van hoe het co-wonen project juist wordt ingevuld kan er ook gekozen worden voor extra gemeenschappelijke lokalen of activiteiten, zoals een gezamenlijke keuken, kinderopvang of wassalon.

De voordelen van gemeenschappelijk wonen

Vaak zijn vormen van co-wonen, co-housing of woningdelen financieel een interessante keuze voor de deelnemers. Het feit dat gemeenschappelijke kosten kunnen gedeeld worden en dat bepaalde investeringen soms overbodig zijn (slechts één keuken voor meerdere gezinnen bijvoorbeeld), maakt co-wonen in de regel goedkoper dan individueel wonen.

Toch is dat zeker niet altijd het geval. Als er bijvoorbeeld gekozen wordt voor een ecologisch woonproject dan hangen daar bepaalde kosten aan vast. En het aankopen van een unieke of gepaste locatie, zeker bij grotere projecten, vergt ook een grote investering. De aankoop, constructie of renovatie van het gebouw of de gebouwen voor een dergelijk project is dus niet noodzakelijk goedkoper.

Wel rekenen de deelnemende gezinnen er soms op dat ze geld zullen uitsparen doordat woningdelen hen de kans biedt veel meer dan enkel de woning te delen. Gezinnen met kinderen kunnen eenvoudig speelgoed en kleding uitwisselen, gereedschappen en de kostprijs van reparatie kunnen gedeeld worden, babysitten kan door de 'buren' gedaan worden enz. Bij kangoeroewonen dragen jonge ouders vaak de zorg voor een ouder familielid dat op zijn beurt helpt bij de naschoolse opvang van de kinderen.

Een ander belangrijk voordeel, zeker ook voor ouderen die in een co-wonen project stappen, is het verhoogde gevoel van veiligheid. In een gemeenschap is sociale controle altijd aanwezig. Bovendien worden de bewoners veel zorgvuldiger gescreend dan bijvoorbeeld in een appartementsgebouw. Zo weet je als bewoner in een woongemeenschap zeker dat je buren gelijkgestemde mensen zijn.

Dat draagt op zijn beurt weer bij aan een ander voordeel van co-wonen, het feit er vriendschappen en relaties kunnen ontstaan. Een veelgehoorde vergelijking bij bewoners van dergelijke projecten is dat ze het gevoel hebben 'in een klein dorp te wonen', soms zelfs midden in een grote stad.

De nadelen van gemeenschappelijk wonen

Ondanks de duidelijk voordelen die woondelen kan bieden mag men ook de mogelijke nadelen niet over het hoofd zien. Wie erover twijfelt om in een dergelijk project te stappen moet goed beseffen dat het niet altijd rozengeur en maneschijn zal zijn.

Het organiseren van gemeenschappelijke ruimtes en gemeenschappelijke activiteiten kan veel geld kosten. Hoewel deze ruimtes en activiteiten de gezinnen soms ook zullen helpen om geld te besparen moeten ze toch ook jaarlijks of maandelijks mee in de gemeenschappelijke kosten delen. Ook wie nooit gebruik maakt van bijvoorbeeld de gemeenschappelijke fitnessruimte betaalt er toch mee voor.

Bovendien kan men zich afvragen of een eigendom in een co-wonen of co-housing project wel z'n waarde zal behouden. In veel van dergelijke projecten heeft de beherende groep het recht om kopers van de individuele ruimtes, appartementen of woningen te weigeren wanneer deze volgens hen niet binnen het project zouden passen. In dat geval kan het je onmogelijk gemaakt worden om je eigen woning te verkopen.

Naast het financiële aspect kan het ook op persoonlijk vlak moeilijk blijken om aan een project van gemeenschappelijk wonen te wennen. Het 'dorpsgevoel' klinkt misschien leuk en heeft ongetwijfeld veel positieve kanten, maar in kleine dorpen ontstaan traditiegetrouw ook snel achterklap, vetes en eeuwig aanslepende conflicten. Het is soms heel moeilijk een evenwicht te bewaren tussen privacy en zelfstandigheid enerzijds en goede sociale relaties en voldoende solidariteit anderzijds.

Bezint eer ge begint

Woondelen is in elk geval een optie die sinds enkele tientallen jaren steeds realistischer wordt voor veel mensen. Voortbouwend op de ervaringen van mensen die dergelijke projecten reeds uitgeprobeerd hebben worden steeds meer nieuwe projecten opgestart, in allerlei vormen. Dankzij de verspreiding van kennis hierover via internet, waar geïnteresseerden mekaar ook kunnen ontmoeten, is co-wonen of co-housing een optie geworden die steeds meer woningzoekenden aantrekt.

Wie een belangrijke som in een dergelijk project wilt investeren moet echter wel, zoals elke investeerder, de voor- en nadelen van zo'n beslissing goed overwegen. Niet enkel op financieel gebied trouwens, ook op persoonlijk vlak en zeker met een oog op de toekomstige ontwikkeling van een dergelijk project. Bezint eer ge begint dus, maar als je eraan begint kies dan vooral een project dat echt bij je past!

Overweeg dus zeker bijkomend advies in te winnen bij uw vertrouwde IMMOSCOOP vastgoedmakelaar alvorens u begint aan co-woning.

Op zoek naar een betrouwbare makelaar in uw regio?

Klik hier voor een lijst van erkende IMMOSCOOP makelaars.

menu
menu